هاروکی موراکامی ؛جادوگری که نویسنده شد!

دسته‌بندی: ادبیات و شعر , کتاب
تاریخ: 12 فروردین 1400
بازدید: 44 views

هر وقت سخن از ادبیات ژاپن به میان می آید کم و بیش ذهنمان به سمت هاروکی موراکامی کشیده میشود .
امکان ندارد شما عاشق کتاب باشید، ادبیات بخوانید و دلبسته‌ی ادبیات آسیا به ویژه ژاپن باشید و به شما پیشنهاد خواندن کتاب‌های هاروکی موراکامی نشود!

هاروکی موراکامی
«هاروکی موراکامی» (Haruki Murakami) نویسنده مشهور ژاپنی‌تبار

آثار موراکامی به شانزده زبان زنده دنیا ترجمه شده‌اند و در بازار کتاب ایران می‌توانید بیش از پنجاه کتاب (اگر ترجمه‌های متعدد از یک اثر واحد را نشماریم) از این نویسنده را به زبان فارسی پیدا کنید.

موراکامی در نویسندگی سبک و سیاق خاص خود را دارد. او داستان‌های خود را با عناصر فلسفه و روانشناسی تلفیق می‌کند و درنهایت داستان‌هایی با حال و هوای سوررئال می‌نویسد. از معروف‌ترین کتاب‌های او می‌توان به کافکا در کرانه، سوکوروتازاکی بی رنگ و سالهای زیارتش و تعقیب گوسفند وحشی اشاره کرد. آثار او به بیش از چهل و دو زبان در سراسر جهان ترجمه شده است و جایزه «فرانتس کافکا» یکی از بزرگ‌ترین جوایزی است که موراکامی تاکنون در میان جوایز دیگرش دریافت کرده است.

هاروکی موراکامی
موراکامی زمانی که 29 سال داشت نوشتن را به طور جدی شروع کرد

هاروکی موراکامی ؛ از کودکی تا آغاز نوشتن

هاروکی موراکامی در سال ۱۹۴۹ در شهر کیوتو بدنیا آمد ، زمان تولد هاروکی موراکامی خانواده او تاره به شهر آشیا نقل مکان کردند و موراکامی در این‌شهر بزرگ شد.
موراکامی آشنایی با ادبیات را از کودکی به واسطه پدر و مادرش صورت گرفت .
والدین موراکامی هر دو استاد ادبیات ژاپن بوده اند که میتوان گفت همین امر سبب شده تا موراکامی به ادبیات و موسیقی غربی روی آورد .

موراکامی برای تحصیل رشته هنر های نمایشی را انتخاب کرده بود برای همین در سال ۱۹۶۸ وارد دانشگاه هنرهای نمایشی کیوتو شد .
تحصیل در دانشگاه کیوتو برای هاروکی موراکامی برگ تازه ای از زندگی را باز کرده بود .
او با دختری به نام یوکو آشنا شد و درحالی که هنوز دانشگاه را تمام نکرد با او ازدواج کرد. آنها دانشجو بودند و پول زیادی برای گذراندن امور معیشتی خود نداشتند. موراکامی و همسرش سخت کار می‌کردند و درنهایت با پس‌انداز و قرض توانستند در سال‌های 1974 تا 1981 یک کافه جاز افتتاح کنند. موراکامی به دلیل علاقه بسیار زیادش به گربه‌ها اسم آن باشگاه را «پیتر کت» می‌گذارد.

 دوران کودکی و نوجوانی او با مطالعه آثار نویسندگان برجسته اروپایی و آمریکایی و روسی سپری شد. او آثار طیف وسیعی از نویسندگان غربی چون فرانتس کافکا، گوستاو فلوبر، چارلز دیکنز، فئودور داستایفسکی و جک کرواک را دنبال می‌کرد. علاقه او به ادبیات غربی و تاثیر آن در نوشته‌هایش، یکی از ویژگی‌هایی است که آثار او را از سایر نویسندگان ژاپنی متمایز می‌کند.

موراکامی زمانی که 29 سال داشت نوشتن را به طور جدی شروع کرد. در واقع ایده‌ی نوشتن او زمانی که برای دیدن بازی بیسبال به استادیوم رفته بود در ذهنش شکل گرفت. موراکامی می‌گوید: «از آن به بعد هر شب وقتی دیروقت به خانه بر می‌گشتم، پشت میز آشپزخانه می‌نشستم و می‌نوشتم، همان چند ساعت پیش از سپیده‌دم عملا تنها زمان خالی من بود. در شش ماه آینده «صدای باد را بشنو» را نوشتم. اولین نسخه را درست با پایان یافتن فصل بازی‌های بیس بال تمام کردم. «صدای باد را بشنو» کار کوتاهی است، بیشتر یک داستان بلند است تا رمان. با این حال زمان و انرژی زیادی از من گرفت. البته بخشی از آن به محدودیت زمانی بود که داشتم. اما مشکل اصلی این بود که نمی‌دانستم چگونه باید رمان بنویسم. راستش، گرچه همه جور کتابی می‌خواندم، نگاه جدی به ادبیات داستانی معاصر ژاپن نداشتم. رمان‌های قرن نوزدهمی روسیه و داستان‌های کارآگاهی داغ آمریکایی ژانرهای موردعلاقه‌ام بودند. بنابراین نمی‌دانستم چه نوع رمان‌های ژاپنی روی بورس بودند، یا این که چطور باید داستانی را به زبان ژاپنی بنویسم».

«به آواز باد گوش بسپار» اولین رمان او بود که برایش جایزه ادبی گونزو را به ارمغان آورد. موراكامی‌‌ بعد از این نویسندگی را به شکل جدی شروع کرد و چندین كتاب دیگر منتشر كرد؛ اما می‌توان گفت که در آن سال‌های نخستین نویسندگی‌اش موفقیت بزرگش در زمینه نویسندگی با انتشار رمان «چوب نروژی» در سال 1987 نصیبش شد.

هاروکی موراکامی

چه آثاری بر موراکامی تاثیر گذاشته؟

 خواب گران اثر ریموند چندلر

موراکامی بارها از تأثیر این کتاب معمایی بر نوشته های خود سخن گفته است. فیلیپ مارلو، قهرمان این کتاب، با شخصیت آرام و با اعتماد به نفس خود، تجسم داستان های نوآر و کارآگاهی آمریکایی است. مارلو، مردی باهوش است که قوانین اخلاقی مختص به خود را دارد. به وضوح می توان تأثیرات ریموند چندلر را در آثار موراکامی—زنان اغواگر و مردان جبرگرای داستان های او—مشاهده کرد. موراکامی در محاصبه ای با گاردین از علاقه ی وافر خود به شخصیت اصلی کتاب «خواب گران» پرده برداشت و گفت:

ممکن است مارلو برای آمریکایی ها شخصیتی خیالی باشد اما برای من کاملاً زنده و واقعی است.

گتسبی بزرگ اثر اف. اسکات فیتزجرالد

موراکامی به عنوان عاشق و شیفته ی ادبیات آمریکا، چاره ای جز دوست داشتن کتاب «گتسبی بزرگ» ندارد! ذکر نام این کتاب اصلاً تعجب برانگیز نیست و در حقیقت، این اثر، کتاب مورد علاقه ی موراکامی در میان تمامی کتاب ها است. همان طور که در چند خط بالاتر هم اشاره شد، او این رمان را به ژاپنی برگردانده است. تأثیر گتسبی را می توان در جای جای کتاب های موراکامی مشاهده کرد و معادل و مشابه شخصیت های این اثر کلاسیک در داستان های موراکامی به وفور به چشم می خورد. «گتسبی بزرگ» به گونه ای، چکیده ی همه ی عواملی است که باعث شده هاروکی موراکامی عاشق داستان های آمریکایی شود. خودِ موراکامی را می توان با شخصیت گتسبی مقایسه کرد، از این منظر که او همیشه بیشترین تلاش خود را می کند تا با بهره گیری، و نه تقلید، از تجارب گذشته به چیزی که واقعاً در طلب آن است، دست یابد.

ناتور دشت اثر جی. دی .سلینجر

ناتور دشت، اثر آمریکایی و کلاسیک دیگری است که در این فهرست جای می گیرد. موراکامی، این کتاب را هم ترجمه کرده و بسیار به آن علاقه مند است. این علاقه مندی و تأثیر را می توان به وضوح در کتاب «کافکا در ساحل» مشاهده کرد. ناتور دشت، پسری جوان و تنها را در مرکز خود دارد که در نیویورک دهه ی 1950 میلادی در خیابان ها پرسه می زند؛ زنان همچنین در پیشبرد داستان این اثر، نقش عمده ای ایفا می کنند. قهرمان های مرد موراکامی اغلب در مواجهه با زنان، بسیار منفعلانه عمل می کنند و کنترل رفتار خود را از دست می دهند و می توان گفت که همه ی آن ها، اندکی از شخصیت گتسبی و هولدن کالفیلد—قهرمان رمان ناتور دشت—را در DNAی خود دارند.

سبک شناسی آثار موراکامی

موراکامی نویسنده‌ای است با افکار و سبک خاص خودش؛ سبکی که در عین خاص بودن، با زندگی و روحیات فردی انسان‌های معمولی در هم آمیخته است. همین ویژگی است که باعث می‌شود افراد بسیاری با نوشته‌های او ارتباط برقرار کنند. سبکی که در عین سورئال بودن، پیوند خود را با دنیا، انسان‌ها و احساسات واقعی نیز حفظ کرده است.

موراکامی مانند بسیاری از مردم ژاپن، عاشق و شیفته ی فرهنگ عامه ی آمریکا است. در حقیقت، برخی از منتقدین او اعتقاد دارند که موراکامی به اندازه ی کافی، «ژاپنی» نیست. در آثار او، ارجاعات زیادی از موسیقی کلاسیک یافت می شود اما بیشتر بخش های کتاب های موراکامی را اشاراتی به موسیقی راک، خرده داستان های کارآگاهی، فیلم ها، بیسبال، جاز و اسامی برندهای غذا، نوشیدنی و لباس شکل می دهد. قهرمان داستان های موراکامی تقریباً همیشه انسانی ساکت، بی شیله پیله، منزوی و تنها است که با اشخاصی مثل باب دیلن و جانی واکر وقت می گذراند. این دست از آدم های معروف در آثار موراکامی نقش تزئینی ندارند بلکه شخصیت هایی تأثیرگذار در داستان هستند. نام رمان دوم موراکامی، «پین‌بال، ۱۹۷۳» است. می بینید که موراکامی به جای استفاده از اسم های دهن پر کنی چون «پروا»، «زندگی» یا «خدا»، از «پینبال» در عنوان اثر خود استفاده کرده چرا که او، داستان هایش را با مفاهیم ثقیل و انتزاعی آغاز نمی کند.

موراکامی به موسیقی غربی، گربه و دویدن علاقه زیادی دارد. معمولا در آثار او می‌توان رگه‌های این علاقه را به شکل پررنگ و گاهی کمرنگ دید. او زبانی ساده دارد و سبک روایی او به سبک فرا واقع‌گرایی و واقع‌گرایی جادویی شهرت دارد. موراکامی داستان‌های خود را به‌گونه‌ای می‌نویسد که مخاطبان بتوانند در لحظه خود را غرق روایت او کنند. طرفداران موراکامی کتاب‌خوان‌هایی هستند که در دنیای داستان‌های موراکامی تنهایی، هویت واقعی، سرسختی و رهایی را پیدا می‌کنند. کتاب‌های موراکامی از آن دسته کتاب‌هایی است که عمدتا بزرگ‌سالان را راضی می‌کند اما حالت معماگونه بعضی از رمان‌ها و داستان‌های کوتاهش برای بسیاری از مخاطبان نوجوان هم سرگرم‌کننده و دوست‌داشتنی هستند. جنس داستان‌های موراکامی از نوع تنهایی آدم‌ها، شناخت هویت و بحران رابطه و حتی از بین رفتن ارزش‌های انسانی است. ایجاد فضاهای سورئال و سمبلیک خاص او در داستان‌هایش و البته گرایش به سبک پست‌مدرن باعث شده تا مخاطبان گسترده‌ای در سراسر جهان داشته باشد. در کتاب‌های او پایبندی به فرهنگ و رسومات ژاپنی مکرر دیده می‌شود. نثر موراکامی نثری ساده و روان است که همه‌ی سلیقه‌ها از خواندن آن لذت می‌برند. «کازوئو ایشیگورو» نویسنده‌ی ژاپنی برنده جایزه‌ی بوکر و همچنین برنده‌ی نوبل ادبیات درباره هاروکی موراکامی می‌گوید: «او دو سبک متمایز دارد: از یک‌سو سبک غریب و آشوبگرایانه و از سوی دیگر شیوه مالیخولیایی بسیار کنترل‌شده». موراکامی نویسنده‌ی ژاپنی است که با در نظر گرفتن مفاهیم جهان شمول به پرسش‌های بزرگ بشری پاسخ می‌دهد. او به خوانندگان خود کمک می‌کند تا بتوانند برای کشف و درک هویت انسان باشخصیت‌های کتاب‌هایش همراه شوند.

معرفی بعضی آثار هاروکی موراکامی

1.شکار گوسفند وحشی

«ماجرایی که گوسفندی در آن است»عنوان اصلی این کتاب است. این کتاب به درستی که همانند عنوانش می ماند. در آن قهرمان موراکامی وارد یک اتحادیه سیاسی-اقتصادی-صنعتی می‌شود که از قضا پول و قدرتی بی‌پایان دارد و او به خواسته خود این کار را می‌کند. بعضی از جالب‌ترین بخش‌های رمان در طبیعت روستایی هوکایدو اتفاق می‌افتد که به عنوان داخل ذهن قهرمان تعبیر شده است، یا سرزمین اسطوره‌ای مرده‌ها. در قلب این رمان، همانند دیگر کارهای موراکامی، داستان اختلاف میان خواسته‌های یک فرد و وضعیت بیرونی اوست. و البته یک گوسفند بسیار قدرتمند هم در داستان وجود دارد.

2.ماجرای پرنده باد شده

این یکی دیگر از رمان‌هایی است که «دنیای دیگر» در خود دارد؛ این بار شکل یک هتلی در یک دخمه را دارد که در آن همسر قهرمان، کومیکو، توسط برادر شرورش، واتایا نوبورو زندانی شده است. قهرمان داستان که مردی آرام و خانه‌دار به نام اوکادا تورو است باید راهی به دخمه متافیزیکی پیدا کند، با نوبورو مواجه شود و کومیکو را نجات دهد. در همین حین، او باید همچنین با موقعیت‌های که فنرهای پیچیده‌شده زمان به سمتش سرازیر می‌شوند و اتفاقات تاریخی با یکدیگر برخورد می‌کنند، دست و پنجه نرم کند. این رمان درباره عشق، خشونت و مجموعه خاطرات از دست رفته و بازیابی شده است.

3.سرزمین عجایب پخته شده و پایان جهان

اگر گابریل گارسیا مارکز و اچ. جی. ولز با یکدیگر رمانی بنویسند، امکان دارد چیزی شبیه این رمان شود. روایت دوگانه آن خیابان‌های خشن و کمی آینده طور توکیو را که درگیر یک جنگ اطلاعاتی با تلفات واقعی هستند، نشان می‌دهد. این کتاب یک دنیای فانتزی در شکل یک شهر است که توسط یک دیوار عظیم و عالی است که توسط مردم بدون سایه، یک نگهبان خشمگین، و یونیکورن‌ها احاطه شده است. قهرمان داستان در نهایت باید میان دو جهان به عنوان خانه همیشگی‌اش انتخاب کند.

4. 1Q84

این اولین رمانی است که موراکامی سراغ موضوع بحث‌برانگیز گروه‌های کوچک مذهبی رفته است؛ موضوعی دردناک در ژاپن از زمان حمله تروریستی آوم شینروکو در سال 1995. کالت تخیلی رمان، ساکیگاکه در تلاش است تا رابطه خود با ارواح زمین به نام آدم‌های کوچک ار دوباره برقرار کند. روایت اصلی داستان به هم رساندن دو قهرمان داستان است – یک مربی ورزشی که در شب‌ها قاتل مردان تجاوزگر است و یک نابغه ریاضی که شب‌ها نویسنده تبلیغاتی است. مانند دیگر رمان‌های موراکامی، این اثر نیز تنش‌های بسیار میان مذهب و سیاست و همچنین روح داخلی انسان را بررسی می‌کند.

5.سوکورو تازاکی بی‌رنگ و سال‌های زیارتش

سوکورو تازاکی بیشتر داستان را صرف فهمیدن این می کند که چرا حلقه دوستان دبیرستانش او را از گروهشان خارج کردند، بعد از آن که او شهر ناگویا را برای تحصیل دانشگاهی در توکیو ترک کرد. جستجوی او برای فهمیدن این موضوع او را به فنلاند می‌برد، جایی که او با حقایقی تلخ درباره شخصیت خودش مواجه می‌شود. این رمان درباره خیانت و گذشت ولی بیشتر از همه درباره بزرگ شدن است.

6.کافکا در کرانه

قطعا گیج‌کننده‌ترین رمان موراکامی است. این رمان سه شخصیت اصلی (پروتاگونیست) دارد که هر کدام از نسلی مختلف هستند. همه‌شان از یک تراما شدید رنج می‌برند که باعث می‌شود آنها –مانند باز کردن جعبه پاندورا – سنگ دروازه را باز کنند و وارد دنیایی دیگر شوند. دو نفر از آنها به عنوان نیمه انسان بر می‌گردد. کافکا، جوان‌ترین سه تن، با دخمه‌ای در جنگل متافیزیکی مواجه می‌شود که او را قوی‌ترین پسر پانزده‌ساله دنیا می‌کند. پیام اصلی این رمان به نظر این است که اگر ما نمی‌توانیم سرنوشت خود را عوض کنیم، حداقل می‌تواند آن را به نفع خودمان سوق دهیم.

7.صدای باد را بشنو

این اولین رمان موراکامی بود و ضعف آن در داستان را با سبک نگارش سریع، سبک و ساده‌اش جبران می‌کند. قهرمان آن که ما او را به عنوان بوکو می‌شناسیم (شخص اول مفرد آشنا) دوستی او با «رت»، گارسونی چینی که بیشتر با نام «جی» شناخته شده است و یک دختر نه انگشتی با یک خال بزرگ بر روی شانه‌اش مدام قطع و وصل می‌شود. در تمام این مدت او در تلاش است تا بداند چگونه جوانی و ایده‌آل‌هایش را از دست داد.

8.پینبال، 1973

در ادامه تم‌ از دست دادن و نوستالژی صدای باد را بشنو، این دنباله داستان زوایای دیگری از قهرمان را نشان می‌دهد؛ رابطه او با ناوکو که در دوران دانشگاه خودکشی کرد. با توجه به این تم تلخ، از دوقلوهای بی‌نام که از ناکجا پیدایشان می‌شوند تا به بوکو کمک کنند با حس تنهایی و از دست دادن روبرو شود، طنز بیرون می‌کشد. این رمان با جستجوی ماشین پینبال محبوب بوکو از روزهای همراه با ناوکو تمام می‌شود. بوکو بعضی از خاطراتش با ناوکو را به یاد می‌آورد.

9.چوب نروژی

یک ناوکوی دیگر یا همان یکی است؟ این سوال هسته اصلی این رمان را شکل می‌دهد. این اثر یک نگاه به رابطه تراژیک واتانابه تورو با یک دختر جوان که مشکلات روانی دارد و مدام صدای کیزوکو، یار از دست رفته‌اش را می‌شنود که او را به دنیای دیگر فرا می‌خواند، است. تورو بخش‌هایی از داستان را صرف این می‌کند که نگذارد این دختر این کار را بکند و بخش‌های دیگر را درگیر میلش به میدورو، دختری جذاب و «زن دیگر» ماجرا است.

10.رقص رقص رقص

همه منتقدان این رمان را دوست نداشتند. عده‌ای گفتند که کمی کند است. برای خوانندگانی مثل من که به تفکیک پدیده اقتصادی ژاپن علاقه‌مند هستند، جالب است. این اثر کاپیتالیسم پیشرفته را با تمرکز بر گرایش آن بر مصرف‌گرایی و فروش بررسی می‌کند و روابط اولیه انسانی مانند خانواده و دوستان را در بر می‌گیرد. برای آنهای که داستان‌های فانتزی مانند «شکار گوسفند وحشی» را ترجیح می‌دهند، این داستان بر اساس ماجرای پیدا کردن کیکی توسط بوکو ساخته شده است که در پایان آن داستان غیبش می‌زد.

لیست کتاب های هاروکی موراکامی

  1. کتاب کتابخانه عجیب
  2. کتاب بید کور، زن خفته
  3. کتاب پین بال ۱۹۷۳
  4.  کتاب به آواز باد گوش بسپار
  5. کتاب از دو که حرف می‌زنم از چه حرف می‌زنم
  6. کتاب مردان بدون زن
  7. کتاب پس از تاریکی
  8. کتاب سوکورو تازاکی بی‌رنگ و سال‌های زیارتش
  9. کتاب دلدار اسپوتنیک
  10. کتاب مترو
  11. کتاب ۱Q۸۴
  12. کتاب سرزمین عجایب بی‌ رحم و ته دنیا
  13. کتاب بعدِ زلزله
  14. کتاب برقص برقص
  15.  کتاب جنگل نروژی
  16. کتاب تعقیب گوسفند وحشی
  17. کتاب تاریخچه پرنده‌ کوکی
  18. کتاب کافکا در ساحل یا کافکا در کرانه
  19. کتاب جنوب مرز، غرب خورشید
  20. کتاب قضیه غیب شدن فیل

fateme mirzade

دیدگاه‌ها

رفتن به بالای صفحه

۰۵۱۹۱۰۱۰۷۴۰
با ما در تماس باشید

آدرس: مشهد، میدان آزادی، دانشگاه فردوسی، پشت سازمان مرکزی دانشگاه، نمایشگاه و فروشگاه کتاب انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

تلفن: 05191010740