مقدمه
بخش نخست: حقوق انتقال فناوری: قواعد بنیادین، مفاهیم کلی
فصل نخست: فناوری و انتقال آن
گفتار نخست: شناخت فناوری
مبحث نخست: تعریف و ماهیت فناوری
مبحث دوم: اوصاف فناوری
مبحث سوم: عناصر و اجزاء فناوری
مبحث چهارم: انواع فناوری
گفتار دوم: شناخت انتقال فناوری
مبحث نخست: مفهوم انتقال فناوری
مبحث دوم: اهداف و انگیزه ها در انتقال فناوری
بند نخست: اهداف دریافت کننده
بند دوم: اهداف انتقال دهنده
مبحث سوم: سطوح انتقال فناوری
بند نخست: بر مبنای جایگاه طرفین انتقال فناوری
بند دوم: بر مبنای محتوا و عمق فرایند
مبحث چهارم: مراحل انتقال فناوری
بند نخست: مرحله تدارک و گزینش فناوری
بند دوم: مرحله تحصیل فناوری
بند سوم: مرحله انطباق و سازگارسازی
بند چهارم: مرحله جذب فناوری
بند پنجم: مرحله توسعه فناوری
مبحث پنجم: شیوه های انتقال فناوری
بند نخست: شیوه های غیر تجاری و تجاری
الف) شیوه های غیر تجاری
ب) روشهای تجاری
بند دوم: شیو ههای افقی و عمودی
بند سوم: شیوه های مستقیم و غیر مستقیم
بند چهارم: شیوه های انتقال فناوری به اعتبار ایجاد توانمندیهای تکنولوژیک
بند پنجم: شیوه های انتقال فناوری به اعتبار وابستگی جریان انتقال به واگذا رکننده
بند ششم: شیوه های مرسوم و غیر مرسوم
مبحث ششم: راهبردها و سیاستهای انتقال فناوری
بند نخست: بر اساس مدلهای ملی و منطقه ای
بند دوم: بر اساس واردات و صادرات فناوری
بند سوم: بر اساس میزان وابستگی
فصل دوم: انتقال فناوری در بستر تجارت بین الملل
گفتار نخست: پیشینه و سیر تحولات انتقال فناوری در تجارت بی نالملل
گفتار دوم: جهانی شدن و تأثرات انتقال فناوری
مبحث نخست: مقدمه ای بر جهانی شدن اقتصاد و تجارت
مبحث دوم: تعاملات جهانی شدن تجارت و انتقال فناوری
گفتار سوم: نقش سازمانها و نهادهای بی نالمللی در حیطه انتقال فناوری
مبحث نخست: سازمان تجارت جهانی
مبحث دوم: سازمانها و نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد
مبحث سوم: سایر سازمانها و نهادها
مبحث چهارم: تحلیل کارکرد سازمانها و نهادها در عرصه انتقال فناوری
گفتار چهارم: جایگاه انتقال فناوری در اسناد بی نالمللی
مبحث نخست: کنوانسیونها و اسناد چندجانبه
مبحث دوم: اسناد منطقه ای
مبحث سوم: اسناد بین منطقه ای
مبحث چهارم: پیش نویس اصول راهنمای بین المللی انتقال فناوری
مبحث پنجم: تحلیل رویکرد اسناد بین المللی در قبال انتقال فناوری
فصل سوم: تعامل حقوق انتقال فناوری و حقوق مالکیت فکری
گفتار نخست: مالکیتهای فکری ب همثابه موضوع فرایند انتقال فناوری
گفتار دوم: انتقال فناوری از نظرگاه موافق تنامه تریپس
گفتار سوم: تأثرات انتقال فناوری از سازوکارهای حمایت از مالکیتهای فکری
مبحث نخست: دلایل مخالفان حمایت حداکثری از مالکیتهای فکری
مبحث دوم: دلایل موافقان حمایت حداکثری از داراییهای فکری
مبحث سوم: تحلیل موضوع و برآورد آثار حمایت از داراییهای فکری بر انتقال فناوری
گفتار چهارم: راهبردهای مطلوب مالکیتهای فکری در عرصه انتقال فناوری
مبحث نخست: راهبردهای کلی
مبحث دوم: راهبردهای خاص ناظر به اختراعات
بند نخست: سیاستهای ناظر به صدور گواهینامه اختراع
بند دوم: بهره گیری از ظرفیتهای استثنائات حقوق اختراعات
فصل چهارم: انتقال فناوری در نظام حقوقی ایران
گفتار نخست: پیشینه انتقال فناوری در ایران
گفتار دوم: انتقال فناوری در اسناد داخلی
مبحث نخست: اسناد کلان
مبحث دوم: قوانین
مبحث سوم: سایر اسناد
گفتار سوم: ملاحظات و راهکارهای ارتقای انتقال فناوری در ایران
مبحث نخست: ملاحظات فرهنگی
مبحث دوم: ملاحظات سیاسی
مبحث سوم: ملاحظات سازمانی و تشکیلاتی
مبحث چهارم: ملاحظات اقتصادی و تجاری
مبحث پنجم: ملاحظات تحقیقاتی و مالکیتهای فکری
مبحث ششم: ملاحظات راهبردی و سیاس تگذاری
بخش دوم: قراردادهای انتقال فناوری
فصل نخست: انتقال فناوری از رهگذار قراردادهای مستقیم (واگذاری حقوق)
گفتار نخست: قرارداد لیسانس
مبحث نخست: شناخت قرارداد لیسانس
بند نخست: مفهوم و تعریف قرارداد لیسانس
بند دوم: ماهیت قرارداد لیسانس
بند سوم: کارکرد لیسانس
بند چهارم: انواع قراردادهای لیسانس
الف) به اعتبار نحوه انتقال یا امکان رقابت
صفحه
هشت
ب) به اعتبار دخالت اراده
ج) به اعتبار قابلیت واگذاری
د) به اعتبار طرفین قرارداد
ه) به اعتبار موضوع
مبحث دوم: تکوین و شرایط اعتبار قرارداد لیسانس
بند نخست: شرایط شکلی و تشریفاتی
بند دوم: شرایط ماهوی اعتبار
الف) شرایط ناظر به موضوع و قلمرو لیسانس
ب) معین بودن مدت قرارداد
ج) عوض قرارداد
مبحث سوم: آثار و تعهدات طرفین قرارداد لیسانس
بند نخست: تعهدات لیسانس دهنده
الف) تعهدات تضمینی
ب) تعهد به تسلیم
ج) تعهد به حفظ فناوری و تداوم بخشی به شرایط انتفاع
د) تعهد به رازداری
ه) تعهد به واگذاری پیشرفتهای فنی و بهبودات فناوری
و) تعهد به اعطای شرایط مطلوب تر
بند دوم: تعهدات لیسانس گیرنده
الف) تعهد به پرداخت عوض
ب) رعایت محدودیتهای قراردادی
ج) تعهد به بهره برداری
د) تعهد به بیشترین تلاش یا کوشش متعارف
ه) فراهم کردن زمینه بهره برداری
و) تعهد به رازداری
ز) فراهم کردن زمینه ممیزی و بازرسی
ح) تعهد به اطلاع
ط) تعهد به واگذاری بهبودات
ی) تعهد به عدم رقابت
مبحث چهارم: انحلال قرارداد لیسانس
بند نخست: انحلال ارادی قرارداد لیسانس
الف) اقاله قرارداد
ب) فسخ قرارداد
بند دوم: انحلال غیر ارادی قرارداد لیسانس
الف) انفساخ
ب) بطلان
گفتار دوم: قرارداد واگذاری یا انتقال
مبحث نخست: شناخت قرارداد انتقال (واگذاری)
بند نخست: تعریف قرارداد انتقال
بند دوم: ماهیت قرارداد انتقال
بند سوم: شرایط اعتبار قرارداد انتقال
مبحث دوم: تعهدات طرفین قرارداد انتقال
گفتار سوم: قرارداد فرانشیز
مبحث نخست: شناخت قرارداد فرانشیز
بند نخست: تعریف و مفهوم
بند دوم: عناصر و خصیصه های قرارداد فرانشیز
بند سوم: ماهیت قرارداد فرانشیز
بند چهارم: انواع فرانشیز
الف) از حیث نوع و نظام
ب) از حیث ماهیت قراردادهای فرانشیز
بند پنجم: تمایز فرانشیز از قراردادهای مشابه
الف) قرارداد لیسانس
ب) قرارداد نمایندگی
ج) قرارداد توزیع
د) خرده فروشی
مبحث دوم: آثار و تعهدات طرفین فرانشیز
بند نخست: تعهدات فرانشیزدهنده
الف) تعهد به تسلیم
ب) تعهد به ارائه اطلاعات
ج) تعهد به نظارت و کنترل کیفیت
د) تعهد به عمل با حسن نیت
ه) تعهد ضمنی به تعامل و همکاری
و) تعهد به ارائه خدمات تبعی
ز) تعهدات رایج به موجب شرط
بند دوم: تعهدات فرانشیزگیرنده
الف) تعهد به استفاده معمول از نشانهای تجاری
ب) تعهد به عدم رقابت با نظام فرانشیز
ج) تعهد به ارائه اطلاعات
د) تعهد به پذیرش ترتیبات کنترل کیفیت و فراهم آوردن مقدمات
ه) تعهد به عمل مطابق راهبردها و سیاستهای فرانشیزدهنده
و) تعهدات رایج به موجب شرط
گفتار چهارم: قراردادهای مستقیم در عرصه انتقال فناوری
فصل دوم: انتقال فناوری از طریق قراردادهای خدماتی (شیوه خرد یا جزئی)
گفتار نخست: خدمات در عرصه تجارت بین الملل
گفتار دوم: قراردادهای خدماتی
مبحث نخست: قرارداد خدمات فنی و مهندسی
مبحث دوم: قرارداد مساعدت فنی
مبحث سوم: قرارداد مدیریت
مبحث چهارم: قرارداد مشاوره
مبحث پنجم: قرارداد آموزش
گفتار سوم: قراردادهای خدماتی و انتقال فناوری
بخش سوم: انتقال فناوری و سرمای هگذاری خارجی
فصل نخست: انتقال فناوری در حوزه سرمایه گذاری مستقیم خارجی
گفتار نخست: درآمدی بر حقوق سرمایه گذاری خارجی
گفتار دوم: پیوند و تعامل سرمای هگذاری مستقیم خارجی و انتقال فناوری
مبحث نخست: شرکتهای چندملیتی، کارگزار اصلی انتقال فناوری
مبحث دوم: اهمیت و نقش سرمای هگذاری مستقیم خارجی در فرایند انتقال فناوری
مبحث سوم: عوامل مؤثر بر نحوه تعامل انتقال فناوری و سرمای هگذاری خارجی
بند نخست: عوامل تأثیرگذار بر جریان سرمایه گذاری
بند دوم: عوامل مؤثر بر شیوه انتقال فناوری
بند سوم: نقش حمایت از مالکیتهای فکری
مبحث چهارم: سرریز فناوری از رهگذار سرمای هگذاری مستقیم خارجی
بند نخست: مفهوم سرریز فناوری
بند دوم: مجاری سرریز فناوری
الف) آثار حضور
ب) ارتباط با فعالان داخلی
ج) جابه جایی و آموزش نیروی کار
د) تشدید رقابت
بند سوم: برآورد آثار سرریز فناوری
فصل دوم: انتقال فناوری از مجرای سرمایه گذاری مشترک
گفتار نخست: جوینت ونچر (سرمایه گذاری مشترک)
مبحث نخست: مفهوم جوینت ونچر (سرمایه گذاری مشترک)
مبحث دوم: انواع سرمایه گذاری مشترک
بند نخست: سرمایه گذاری مشترک قراردادی و مشخصات آن
بند دوم: سرمایه گذاری مشترک سرمایه ای یا شرکتی و چهارچوبهای آن
مبحث سوم: کارکرد سرمایه گذاری مشترک
مبحث چهارم: سرمایه گذاری مشترک در حقوق ایران
مبحث پنجم: تعهدات سرمایه گذاران مشترک
گفتار دوم: تحقیق و توسعه مشترک
مبحث نخست: درآمدی بر تحقیق و توسعه و شیوه های آن
مبحث دوم: شناخت قرارداد تحقیق و توسعه مشترک و شیوه کارکردی آن
مبحث سوم: تعهدات طرفین
گفتار سوم: قرارداد مشارکت در تولید
مبحث نخست: مفهوم و مشخصات قرارداد
مبحث دوم: تمایز از توافقات مشابه
مبحث سوم: تعهدات طرفین
گفتار چهارم: انتقال فناوری به واسطه سرمای هگذاریهای مشترک
مبحث نخست: عوامل تأثیرگذار بر جریان انتقال فناوری در سرمای هگذاریهای مشترک
مبحث دوم: سازوکار و نحوه انتقال فناوری در سرمای هگذاری مشترک
مبحث سوم: ملاحظاتی در خصوص تحقیق و توسعه مشترک و انتقال فناوری
فصل سوم: قراردادهای سرمایه گذاری پروژه محور (ساخت محور) و انتقال فناوری
گفتار نخست: قرارداد ساخت، بهره برداری و واگذاری (بی او تی)
مبحث نخست: تعریف قرارداد
مبحث دوم: ساختار و عناصر قرارداد
مبحث سوم: ماهیت قرارداد
مبحث چهارم: کارکرد و مزایای بی او تی
مبحث پنجم: تعهدات طرفین
بند نخست: تعهدات دولت میزبان
بند دوم: تعهدات متصدی پروژه
گفتار دوم: قرارداد بیع متقابل (بای بک)
مبحث نخست: مفهوم و مشخصات قرارداد
مبحث دوم: ماهیت قرارداد
مبحث سوم: تعهدات طرفین
بند نخست: تعهدات میزبان
بند دوم: تعهدات متصدی پروژه
گفتار سوم: قرارداد کلید در دست یا ای پی سی
مبحث نخست: تعریف و ساختار قرارداد
مبحث دوم: ماهیت قرارداد
مبحث سوم: کارکرد و مزایای قرارداد
مبحث چهارم: تعهدات طرفین
بند نخست: تعهدات کارفرما
بند دوم: تعهدات پیمانکار
گفتار چهارم: انتقال فناوری از طریق سرمای هگذاریهای پروژه محور
بخش چهارم: انتقال فناوری و حقوق رقابت
فصل نخست: پیوند حقوق رقابت و قراردادهای انتقال فناوری
گفتار نخست: درآمدی بر حقوق رقابت
گفتار دوم: چهارچوب تعاملی حقوق رقابت، مالکیتهای فکری و انتقال فناوری
گفتار سوم: تحدیدات قراردادهای انتقال فناوری از منظر قواعد رقابتی
گفتار چهارم: رویکرد پیش نویس راهنمای بین المللی انتقال فناوری در قبال چالشهای رقابتی
فصل دوم: موضع رقابتی رویه ها و تحدیدات در قراردادهای انتقال فناوری
گفتار نخست: تحدیدات نامشروع
مبحث نخست: مبنای بطلان ذاتی یا محض
مبحث دوم: مصادیق تحدیدات نامشروع محض
بند نخست: تعیین و تثبیت قیمت عرضه و بازفروش محصولات
بند دوم: تقسیم بازار و مشتریان
بند سوم: تحدید یا کنترل میزان تولید
بند چهارم: شرط عدم چالش در اعتبار فناوری
بند پنجم: محدودیتهای مربوط به حق امتیاز
الف) محاسبه حق امتیاز بر مبنای اقلام خارج از شمول قرارداد
ب) پرداخت حق امتیاز پس از انقضای اعتبار فناوری
بند ششم: منع از انجام فعالیتهای تحقیق و توسعه
بند هفتم: منع گیرنده در استفاده از فناوری خود
بند هشتم: منع از فروش به مصر فکنندگان نهایی
بند نهم: منع اعطای مجوز به دیگران
گفتار دوم: تحدیدات مشروع
مبحث اول: محدودیتهای ذاتی قراردادهای انتقال فناوری
مبحث دوم: تحدیدات مشمول قواعد معافیتی کلی
بند اول: مبنای موجهه ترسیم منطقه معافیت کلی
بند دوم: ملحوظات محدوده معافیت
گفتار سوم: تحدیدات مظنون
مبحث اول: قواعد ارزیابی تحدیدات مظنون
بند نخست: حقوق امریکا
بند دوم: حقوق اتحادیه اروپا
بند سوم: حقوق سایر کشورها
مبحث دوم: مصادیق تحدیدات مظنون
بند نخست: محدودیت در قلمرو فعالیت تجاری
بند دوم: محدودیت در تولید
بند سوم: محدودیت دامنه استفاده
بند چهارم: بازاعطای بهبودات آتی فناوری
بند پنچم: شروط پیوندی
بند ششم: لیسانس بسته ای
بند هفتم: شروط معامله انحصاری و عدم رقابت
بند هشتم: سایر تحدیدات
بخش پنجم: قرارداد انتقال فناوری: مدل پیشنهادی
فصل نخست: کلیات و قواعد بنیادین قرارداد انتقال فناوری
گفتار نخست: ناکارآمدی شیوه های قراردادی موجود و توجیه موجودیت قرارداد انتقال فناوری
مبحث نخست: عدم کارایی قراردادهای مستقیم یا دورادور
مبحث دوم: نواقص قراردادهای خدماتی
مبحث سوم: نارساییهای قراردادهای مرتبط با سرمایه گذاری خارجی
گفتار دوم: شناخت قرارداد انتقال فناوری
مبحث نخست: تعریف قرارداد
مبحث دوم: اوصاف قرارداد
بند نخست: وصف بین المللی قرارداد
بند دوم: وصف چندگانگی و تلفیقی بودن قرارداد
بند سوم: وصف شخصی قرارداد
بند چهارم: وصف مستمر بودن قرارداد
بند پنجم: وصف مشارکتی قرارداد
مبحث سوم: ماهیت قرارداد
گفتار سوم: راهبردهای ناظر به قرارداد انتقال فناوری
مبحث نخست: راهبردهای کنترلی و مداخله جویانه دولت بر قرارداد
مبحث دوم: راهبردهای ناظر به الزام به انتقال فناوری
مبحث سوم : راهبردهای رقابتی در قرارداد انتقال فناوری
فصل دوم: چهارچوب و محتوای قرارداد انتقال فناوری
گفتار نخست: مسائل شکلی و ثبت قرارداد
گفتار دوم: مقدمه قرارداد
گفتار سوم: ارکان قرارداد
مبحث نخست: طرفین قرارداد و اهلیت و اختیار آنها
مبحث دوم: موضوع قرارداد
مبحث سوم: عوض قرارداد
مبحث چهارم: مدت قرارداد
گفتار چهارم: تعهدات طرفین قرارداد
مبحث نخست: تعهدات مشترک طرفین
مبحث دوم: تعهدات انتقال دهنده
بند نخست: تعهد به ارائه اطلاعات
بند دوم: تسلیم و تبیین فناوری
بند سوم: ارائه تضمینات
بند چهارم: تعهد به حفظ ثبات قراردادی
بند پنجم: ارائه اقسام خدمات
بند ششم: تعهد به واگذاری پیشرفتها و بهبودات فناوری
بند هفتم: ساخت و تحویل پروژه
بند هشتم: تأمین ملزومات و تجهیزات
بند نهم: تعهد به استفاده از منابع محلی
بند دهم : اعمال تغییر و تعدیلات
بند یازدهم: تعهدات نظارتی
بند دوازدهم : مشارکت در تحقیق و توسعه
بند سیزدهم: تعهد به اعطای شرایط مطلوب تر
بند چهاردهم: مساعدت به تجار یسازی فناوری
بند پانزدهم: تأمین منابع مالی
بند شانزدهم: سپردن ضمانت نامه های بانکی
بند هفدهم: تعهد به پرداخت مبالغ قانونی (مالیات، عوارض و غیره)
بند هجدهم: رعایت الزامات زیست محیطی
مبحث سوم: تعهدات انتقال گیرنده
بند نخست: رعایت محدودیتهای قراردادی و دستورهای انتقال دهنده
بند دوم : فراهم ساختن زمینه فعالیت و مشارکت انتقا لدهنده
بند سوم: پرداخت عوض
بند چهارم: تعهد به اطلاع
بند پنجم: تعهد به عدم چالش در اعتبار فناوری
بند ششم: بازاعطای بهبودات آتی فناوری
بند هفتم: ارائه امتیازات، تسهیلات و تضمینات
گفتار پنجم: انحلال قرارداد
مبحث نخست: انحلال غیر ارادی
بند نخست : بطلان
بند دوم: انفساخ یا غیر قابل اجرا شدن قرارداد
مبحث دوم: فسخ
بند نخست: موجبات فسخ برای انتقا لدهنده
بند دوم: موجبات فسخ برای انتقال گیرنده
مبحث سوم: تعهدات طرفین پس از خاتمه قرارداد
گفتار ششم: وسایل جبران خسارت
گفتار هفتم: قانون حاکم بر قرارداد
گفتار هشتم: حل وفصل اختلافات
جمع بندی، دستاوردها و پیشنهادها
منابع