کتاب روش شناسی در بیوسیستماتیک جانوری اثر جمشید درویش

روش‌شناسی عبارت‌ از چیدمان منطقی اجزای یک برنامه مطالعاتی یا تحقیقاتی براساس اهداف راهبردی است. روش‌شناسی دارای محتوای معرفت‌شناختی است و ماهیتاً از طریق مطالعات انجام‌شده پیرامون موضوع مورد تحقیق در چار‌چوب یک برنامه حاصل می‌شود. بیوسیستماتیک جانوری علم مطالعه جمعیتی گونه‌ها، رده‌بندی‌ آنها براساس آرایه‌شناسی تبار‌زادی و نهایتاً تهیه کلید شناسایی آنها است. هدف نهایی مطالعات بیوسیستماتیک جانوری شناخت دقیق گونه‌ها و استفاده‌ی منطقی از آنها برای ساختن آرایه‌های فراگونه‌ای است. بنابراین توجه به روش‌شناسی در گونه‌شناسی نه‌تنها دارای اهمیت پایه است بلکه در مطالعات کاربردی نیز از اهداف اصلی جانور‌شناسی است. در این کتاب، بزرگ‌راسته جوندگان Glires) از رده پستانداران به‌عنوان الگوی مطالعات بیوسیستماتیک جانوری مورد توجه قرار گرفته و به پاسداشت زنده‌یاد دکتر سید‌مصطفی ترحمی نوشته شده است. بزرگ‌راسته جوندگان شامل دو راسته جونده‌سانان و خرگوش‌سانان است. با توجه به اهمیت زیاد این بزرگ‌راسته و اجزای آن از دیدگاه نظری و کاربردی، بخش اعظم مطالعات جانور‌شناسی پستانداران به آن اختصاص دارد. تاکنون حدود 80 گونه جونده‌سان و 3 تا 4 گونه خرگوش‌سان از ایران گزارش شده و مسائل مربوط به جغرافیای جانوری و تبارزایی این بزرگ‌راسته در ایران همچنان موضوع مطالعات گسترده است. آنچه برای تحقق این فرایند تحقیقاتی نیاز است، از یک‌سو دسترسی به آزمایشگاه‌های مجهز بیوسیستماتیک جانوری و از سوی دیگر دسترسی به منابع موزه‌ای آکادمیک برای انجام مطالعات آرایه‌شناسی است. در این کتاب تلاش شده است تا با رویکردی روش‌شناختی ضمن طرح مبانی نظری مطالعات بیوسیستماتیک جانوری، روش‌های عملی مطالعات میدانی و آزمایشگاهی جوندگان معرفی شود. در ابتدای هر فصل نخست به روش‌شناسی موضوع اشاره شده، سپس روش کار تا حد امکان به‌تفصیل تشریح شده است.