مقدمه
بخش اول: مبانی نظری
فصل اول: سازمان و سازماندهی
سازمان ها
واژگان و مفاهیم رهنما
سازمان ها
اهمیت سازماندهی
مفاهیم مرتبط با سازماندهی
الف) تقسیم کار
ب) سلسله مراتب
ج) تفویض اختیار
د) مسئولیت و پاسخگویی سلسله مراتبی
ﻫ) شغل
ساختار سازمانی
فراگرد گسست کار
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه اول ـ اقدام به سازماندهی
فصل دوم: ابزارهای سازماندهی و فهم روابط سازمانی
واژگان و مفاهیم رهنما
ابزارهای شناخت سازمان
سازمان نما
نمودارهای جریان کار
نمودارهای جریان اطلاعات
سازمان نگار
سیر تکاملی ابزارها
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه دوم ـ تحلیل اطلاعات؛ از سازمان نما تا سازمان نگار
بخش دوم: نظریه های دال بر نحوه سازماندهی
فصل سوم: عوامل شکل دهنده ساختار
محتوا و فراگرد شکل دهی ساختار
واژگان و مفاهیم رهنما
مفاهیم شکل دهنده محتوای ساختار
رسمیت
پیچیدگی
تمرکز
تنوع ترکیب ها
عوامل اثرگذار بر شکل گیری ساختار
هدف و راهبرد
محیط
اندازه
فناوری
فرهنگ
شبکه های قدرت و کنترل
ایدئولوژی
بحث و نتیجه گیری
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه سوم ـ ساختار دانشگاه برتر
فصل چهارم: انگاره های طراحی سازمان و ساختار سازمانی
استعاره ها و بصیرت ها
واژگان و مفاهیم رهنما
استعاره های سازمان
سازمان به مثابه ماشین: مکانیزه سازی فرمان می راند!
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره ماشین
طرح سازمانی منبعث از انگاره ماشین
سازمان به مثابه موجود زنده ـ طبیعت مداخله می کند
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره موجود زنده
طرح سازمانی منبعث از انگاره موجود زنده
سازمان به مثابه مغز ـ یادگیری و خودسازمانی
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره مغز
طرح سازمانی منبعث از انگاره مغز
سازمان به مثابه فرهنگ ـ آفرینش واقعیت اجتماعی
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره فرهنگ
طرح سازمانی منبعث از انگاره فرهنگ
سازمان به مثابه سیستم سیاسی ـ منافع، تضاد و قدرت
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره سیستم سیاسی
طرح سازمانی منبعث از انگاره سیستم سیاسی
سازمان به مثابه زندان روح ـ اکتشاف غار افلاطونی
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره زندان روح
طرح سازمانی منبعث از انگاره زندان روح
سازمان به مثابه جریان سیال و تغییر شکل دهنده ـ منطق های آشکار تغییر
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره جریان
سیال
طرح سازمانی منبعث از انگاره جریان سیال و تغییر شکل دهنده
سازمان به مثابه ابزار سلطه ـ چهره زشت
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره ابزار سلطه
طرح سازمانی منبعث از انگاره ابزار سلطه
سازمان به مثابه کولاژ ـ برساخته آفرینش لحظه ای در مشارکت جمعی
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره کولاژ
طرح سازمانی منبعث از انگاره کولاژ
سازمان به مثابه راه ـ به سوی مسیرهای آینده
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره راه
طرح سازمانی منبعث از استعاره راه
سازمان به مثابه ققنوس ـ برنامه ریزی برای مرگ و زندگی
مهم ترین پشتوانه های نظری استعاره ققنوس
طرح سازمانی منبعث از استعاره ققنوس
سایر استعاره های سازمان و دلالت های آنها
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه چهارم ـ استعاره پردازی و سازماندهی
فصل پنجم: رویکردهای عقلایی، طبیعی و سیستم باز به فهم سازمان
رویکردها و سیستم ها
واژگان و مفاهیم رهنما
عقلانیت و طبیعت
سازمان به مثابه سیستم عقلایی بسته
سازمان به مثابه سیستم طبیعی بسته
سازمان به مثابه سیستم باز
مدل انسجام بخش اسکات
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه پنجم ـ نظریه پردازی و سازماندهی
بخش سوم: طرح های سازمانی تصاویر و سازه های زیربنایی ساختار
فصل ششم: طرح های سازمانی ساده
سادگی و تعریف شدگی
واژگان و مفاهیم رهنما
عناصر و اجزای شکل دهندۀ طرح سازمان
ساختار ساده
بوروکراسی ماشینی
ساختار بخشی
بوروکراسی حرفه ای
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه ششم ـ طراحی ساده
فصل هفتم: طرح های سازمانی پیچیده و انعطاف پذیر
پیچیدگی و ابهام
واژگان و مفاهیم رهنما
عناصر سازمانی جدید
ادهوکراسی
سازمان سیاسی
سازمان مأموریتی و ایدئولوژیک
سازمان های ایمان محور
ادهوکراسی حرفه ای
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه هفتم ـ سازمان های پویا
بخش چهارم: الگوهای سازماندهی و طراحی سازمان
فصل هشتم: الگوهای ساده سازماندهی
سازماندهی خوب
واژگان و مفاهیم رهنما
الگوهای ابتدایی سازماندهی
سازماندهی بر مبنای زمان
سازماندهی بر مبنای تعداد
سازماندهی بر مبنای وظیفه
سازماندهی بر مبنای محصول یا خدمت
سازماندهی بر مبنای مشتری
سازماندهی بر مبنای منطقه جغرافیایی
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه هشتم ـ سازماندهی در محیط ساده
فصل نهم: الگوهای پیچیده و پویای سازماندهی
سازماندهی پویا
واژگان و مفاهیم رهنما
الگوهای پیچیده سازماندهی
سازماندهی ماتریسی
سازمان های خزانه ای
سازماندهی مثلثی با گروه های متداخل
سازمان های پروژه ای
سازماندهی تیمی
سازماندهی شبکه ای
سازماندهی شبکه ای مبتنی بر تیم های حرفه ای
تیم های مجازی فرامکانی و فرازمانی
سازماندهی در آشوب
سبک ها و طرح های سازمانی آینده
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه نهم ـ سازماندهی در محیط پیچیده
بخش پنجم: سازماندهی در عمل
فصل دهم: فراگرد سازماندهی
اغتشاش در مباحث مربوط به سازماندهی
واژگان و مفاهیم رهنما
اهمیت سازماندهی
اجزای سازمان
الف) براساس ماهیت کارکرد برای سازمان
ب) براساس نقش سازمانی
ج) براساس نحوه ارتباط با سازمان
مقاطع زمانی مناسب برای سازماندهی
اهمیت رجوع مکرر به رسالت نامه
اهمیت جلب نظر مسئولان عالی رتبه
اهمیت توجه به تحولات و واقعیت های محیطی
مراحل سازماندهی اثربخش
الف) تعیین و تعریف اهداف بلندمدت سازمان
ب) تعیین و تعریف اهداف میان برد سازمان
ج) تعیین و تعریف اهداف کوتاه برد و قابل اندازه گیری
د) تعیین کلیه وظایفی که باید برای تحقق اهداف انجام پذیرند
ﻫ) تدوین شرح وظایف سازمان و تعریف عملیات ضروری برای تحقق هر هدف آن
و) تعیین اولویت و تقدم و تأخر هر وظیفه، در فراگرد کلی انجام کار در سازمان
ز) تعیین هزینه دقیق هر حوزه وظیفه ای و مقایسه هزینه های سرمایه ای و جاری آن
ح) تصمیم گیری درباره جایگاه انجام وظایف
ط) تعیین مسئول انجام وظیفه مورد نظر در داخل یا خارج
ی) انتخاب طرح سازمانی مطلوب و نظریه راهنما
ک) ابداع یا بومی سازی الگوی سازماندهی مناسب
ل) استقرار سازمان
م) نظارت بر عملکرد
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه دهم ـ سازماندهی اثربخش
فصل یازدهم: آسیب شناسی سازمان ها
واژگان و مفاهیم رهنما
معاینه آسیب شناسی در سازمان
پیچیدگی روابط آسیب های رفتاری و ساختاری و هویتی
انواع بیماری های رایج در سازمان ها
بیماری های رفتاری در سازمان
بیماری های ساختاری در سازمان
بیماری های هویتی در سازمان
آسیب شناسی ویژه و اقتضایی
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه یازدهم ـ معاینه های مهم در سازمان
فصل دوازدهم: تجربه درمان های موفق سازمان ها
سازمان های درمان شده
واژگان و مفاهیم رهنما
درمان
بسته های آماده درمان
مدل های کیفیت و تعالی سازمانی
مدل کیفیت دمینگ
مدل تعالی مالکوم بالدریج
مدل تعالی اروپا (EFQM)
سایر مدل های تعالی
الف) مدل الماس تعالی
ب) مدل تعالی کسب و کار کانجی
ج) چهارچوب تعالی کسب و کار (استرالیا)
د) مدل تعالی کسب و کار کانادا
ﻫ) مدل تعالی آفریقای جنوبی
درمان های ساختاری اثربخش برای بیماری های رفتاری، ساختاری و هویتی
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه دوازدهم ـ درمان های مهم در سازمان
فصل سیزدهم: سازماندهی در سازمان ها و نهادهای دولتی
سازماندهی نفتی
واژگان و مفاهیم رهنما
تنوع سازمان های بخش عمومی
الف) حوزه وظیفه ای امور نظامی، انضباطی و امنیت گستری
ب) حوزه وظیفه ای ارائه خدمات
عمومی
ج) حوزه وظیفه ای توسعه ارتباطات
د) حوزه وظیفه ای توسعه اقتصادی و اجتماعی
ﻫ) حوزه وظیفه ای اطلاعاتی و امنیتی
و) حوزه وظیفه ای نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات
ز) حوزه وظیفه ای قانون گذاری
ح) حوزه وظیفه ای حکمرانی محلی
ط) حوزه وظیفه ای آموزش و بهداشت
تنوع و تعدد شکل ها و الگوهای سازمانی مورد نیاز در بخش عمومی
ساختار کلان حکومت ها
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه سیزدهم ـ تشکیلات بخش عمومی
فصل چهاردهم: سازماندهی در بخش خصوصی
سازماندهی برای رشد و بقا
واژگان و مفاهیم رهنما
یادگیری، تنوع و پیچیدگی برای بقا
مؤسسه ها و کارگاه های کوچک
مؤسسه ها و کارگاه های متوسط
مؤسسه ها و کارگاه های بزرگ
مؤسسه ها و شرکت های تولید نرم افزار فعال در سطح کشور
مؤسسه ها و شرکت های خدمات رایانه ای بین المللی
شرکت ها و مؤسسه های چندملیتی
پدیده سازمان های مجازی
تنوع ظرفیت سازمانی در بخش خصوصی
نتیجه بحث
مباحث و پرسش های مهم
سؤالاتی برای مطالعه بیشتر
کارگاه چهاردهم ـ سازماندهی در محیط پویا
منابع و مآخذ
منابع و مآخذ
فهرست موضوعی